Phim bom tấn, siêu phẩm. Mình đã nhiều lần đi xem những bộ phim được gọi bằng cái tên đó. Tuy nhiên, xứng đáng nhất có thể phải nói đến AVARTA. Một bộ phim hay, một câu chuyện khiến người ta phải nghĩ suy.
Trước hết, phải nói là khi xem phim, cái đầu tiên mà mình cảm nhận đó chính là tài năng sáng tạo và khả năng của con người. Bằng trí tưởng tượng của bản thân, James Cameron đã xây dựng nên cả một thế giới. Đó là một thế giới với một hệ động thực vật phong phú và đa dạng, nơi có dân tộc Na’vi, những con người có thể xem là văn minh và nhân văn nhất thế giới. Họ có trong mình những phẩm chất riêng, tín ngưỡng riêng và những giá trị đó được bản thân mình nhìn nhận là đã đạt đến được ba chữ CHÂN, THIỆN, MỸ. Một lối sống hướng đến thiên nhiên, tôn trọng vạn vật bên mình, những suy nghĩ đậm chất triết lý thật khiến người ta ngỡ ngàng và khâm phục. Ngồi trong rạp phim, mình đã tự hỏi rất nhiều câu hỏi:
- Tại sao cây cung của người Na’vi chỉ có 2 mũi tên?
- Tại sao mẹ của Neytiri lại thả cho Jake và Grace chứ ko phải là Neytiri?
- Cái chết của Grace, cô nàng lái máy bay, tộc trưởng và tân tộc trưởng có phải là quá tàn nhẫn
- Thế nào là chén đã đầy
- Liệu thú bay Banshee có hàm chứa một ý nghĩa gì ko?
- Cây linh hồn?
- Con người, những đứa trẻ
Bấy nhiêu câu hỏi và chỉ một số ít có lời đáp.
Chén đã đầy đồng nghĩa với tư tưởng của con người đã chứa đầy thành kiến, điều đó đồng nghĩa với họ sẽ ko chấp nhận bất cứ một điều gì mới nữa, những thứ ko hợp với thành kiến của họ. Câu chuyện này xuất phát từ một điển tích nhà Phật như sau: Một vị sư trẻ ngồi đối ẩm với sư phụ. Anh ta đang băn khoăn và trăn trở về nhiều chuyện mà chưa có lời giải. Vị sư già không nói gì, cầm ấm nước lên rót thêm trà lên một chén trà đã đầy, nước trà trào cả ra ngoài. Vị sư trẻ tưởng thầy mình lơ đãng, đưa tay can: thưa sư phụ, chén trà đã đầy, thầy rót thêm vào sao được nữa. Ko sai, vậy làm thế nào để chén nước ko đẩy, để mãi rỗng như tư tưởng của Jake. Mà ko, thật sự câu nói của Jake cho thấy anh chàng chẳng biết chút gì về Pandora thôi, nhưng may thay, đúng là chén của Jake rỗng thật. Muốn thấu triệt nhiều điều, tự bản thân mỗi con người phải tự làm rỗng chiếc cốc của mình. Đơn giản thôi, chỉ cần một suy nghĩ đơn giản rằng: Trên đời này chỉ có một chân lý, đó là ko có cái nào là chân lý cả. Những thứ lúc này chúng ta đang cho rằng đó là chân lý, có thể, chỉ sau một đêm ngủ dậy, mọi chuyện đều có thể thay đổi. Vậy thì, hãy luôn luôn đổi mới, hãy đứng bên ngoài, sáng suốt nhìn nhận về các nguyên tắc và phi nguyên tắc chứ đừng ôm nó vào mình. Đừng ôm khư khư cái cốc đầy của mình.
Tương tự, thú bay Banshee cũng mang ý nghĩa. Nó thể hiện ý niệm của con người. Ý niệm của con người tưởng như là đơn giản nhưng nó có thể giết chết anh bất kì lúc nào. Thậm chí, nhiều lúc bạn bị nó khống chế và tiêu diệt lúc nào ko hay. Những ý nghĩ ngông cuồng, sự vị kỉ và lòng tham, nó chỉ trông chờ khống chế bạn và nhai xương của bạn mà thôi. Nhưng nếu bạn là con người có trái tim dũng cảm, biết khống chế, kết nối với ý niệm của mình thì nó sẽ phục tùng bạn, nó sẽ mãi bên bạn, giúp bạn vượt qua những lúc khó khăn nhất. Nó sẽ cùng bạn thực hiện một chuyến bay, một cuộc phiêu lưu của riêng bạn.
Cây linh hồn – biểu trưng của cội nguồn của tổ tiên, thứ kết nối hàng ngàn, hàng vạn thanh viên của bộ tộc. Đó cũng là giá trị quý giá nhất đối với mỗi con người, gia đình, cội nguồn gốc rễ, những giá trị văn hóa truyền thống. Đó là nơi mà mỗi người chúng ta phải ra sức bảo vệ và đó cũng là nơi mà mọi người tìm về khi phải đối mặt với những thử thách khó khăn của cuộc đời mình. Trở về để được ngồi dưới bóng cây gia đình vĩ đại, để được lắng nghe những lời thì thầm động viên, để được tiếp thêm sức mạnh, và để có thêm động lực để chiến đấu.
Con người, những đứa trẻ huyên hoang. Trong câu chuyện, con người tượng trưng cho sức mạnh của kĩ thuật. Họ tưởng như họ là vĩ đại nhất, là văn minh nhất nên muốn có cái quyền giáo hóa cho người Na’vi. Họ muốn ban phát cho người Na’vi trường học, giao thông, đường xá, họ muốn khai hóa văn minh, những điều đó chỉ nhằm chứng minh sự ưu việt của loài người. Tuy nhiên, quan trọng hơn hết thảy, cái cốt lõi bị che đậy bởi những thứ đầy nhân đạo đó chính là sự cướp bóc. Tuy nhiên, họ đã sai lầm, họ có biết rằng thứ mà họ cướp bóc lại là thứ vô giá trị đối với người dân Pandora. Họ nào biết chăng, chính thảm động thực vật phong phú, sự kết nối với thiên nhiên mới là điều quý giá và thiêng liêng nhất. Càng ngày, con người càng trở nên kiêu hãnh và tự phụ. Họ cho rằng họ đang dần biết hết mọi điều, rằng họ đã chinh phục được tự nhiên, nào có biết, họ đang đưa bản thân họ đi đến sự diệt vong. Bùn thay, bùn thay. Cực thịnh ắt vong, tại sao lại có câu nói đó. Có lẽ bởi sự cực thịnh tiềm ẩn một nguy cơ dẫn đến sự thảm bại, đó chính là sự chủ quan và hống hách. Nhớ rằng, một khi bạn đánh mất chính mình bởi sự tự phụ và hống hách, đó chính là khi bạn bước chân vào con đường sa ngã. Người chỉ biết nhìn lên trên trời, chắc chắn sẽ có ngày vấp đá dưới đất. Đừng để bản thân mình mãi là đứa trẻ nhìn lên. Ngay lúc này đây, mình bỗng nhớ lại một câu nói của thầy Minh, thầy dạy thể dục của mình. Đại khái là sống trên đời, phải biết ngước nhìn lên để hướng về lý tưởng cao đẹp, biết nhìn ngang để tôn trọng và quan tâm đến mọi người xung quanh, và biết cúi đầu để tự suy ngẫm về bản thân và khiêm tốn. Rồi bỗng một thoáng giật mình, mình chợt nhận ra, không biết tự bao giờ, con người đã quên đi sự nhỏ bé của mình. Họ đã quên đi phận nhỏ bé bị bắt nạt của mình trong Independence Day, Terminator. Giờ đây, họ muốn đi bắt nạt người khác trong District 9 và Avarta thôi. Họ không mún bị giết, họ mún đi giết cơ. Sát tính tăng thì chắc phải lấy Phật tính hóa giải thôi. A di đà phật, a di đà phật.
Một câu hỏi nữa là Tại sao cây cung của người Na’vi chỉ có hai mũi tên. Có lẽ điều đó thể hiện triết lý “Biết đủ là đủ”. Những cây cung tẩm thuốc độc, hai cây là đủ rồi. Người Na’vi không muốn ngưỡng cầu. Họ khác với con người tham lam. Thứ con người muốn có thể phải là một bó tên lun cơ, bởi càng nhiều thì càng mạnh. Và con người khao khát sức mạnh hơn hết thảy. Nhưng rồi, cũng có câu rằng tham thì thâm. Sẽ có ngày con người phải trả giá cho những gì mà họ đã làm vì sự tham lam. Vậy thì chi bằng: Hãy biết đủ là đủ. Cái gì thuộc về mình thì chắc chắn mình phải lấy, cái gì ko phải thì đừng cưỡng ép. Có lẽ đó cũng là một cách sống sâu sắc của giống người da xanh này.
Cái chết của Grace, cô nàng lái máy bay, tộc trưởng và tân tộc trưởng có phải là quá tàn nhẫn???
Ko. Những cái chết đó thật đẹp. Họ chết trong lúc đang làm nghĩa vụ thiêng liêng nhất đời mình, điều đó thật bi kịch nhưng cũng rất hùng tráng. Chết cho điều cao cả nhất, đó là cái chết đẹp nhất. Tại Việt Nam mình đang sống đây đã có muôn ngàn cái chết đẹp như vậy.
Nào, hãy dành 1 phút mặc niệm cho những con người đã thực hiện một cái chết đẹp, ngoài đời thật, trong truyện cũng như trong phim và những câu hát.
…
Và cuối cùng, tại sao người thả cho Jake và Grace đi lại ko phải là Neytiri, người yêu của anh. Điều đó có thể hiểu như sau:
Tình yêu nam nữ không được Neytiri đặt trên tình yêu dân tộc. Đối với cô lúc này, Jake là một tên phản bội. Người đã lừa dối tình yêu của cô và lừa dối cả dân tộc của cô. Người đó không xứng đáng được tha thứ. Và theo như triết lí của người Na’vi cũng như của con người đều đó luôn đúng.
Còn đối với mẹ của Neytiri, với tư cách là một thủ lĩnh tinh thần của bộ tộc, và cũng là một người phụ nữ. Bà đã làm điều đúng nhất có thể làm. Tin vào những con người phẩm hạnh và đó cũng là cơ hội cuối cùng để bà cứu vãn bộ tộc của mình. Và trực giác của bà đã đúng. Không, cũng có hiểu rằng một con người từng trải như bà biết rõ về cái gọi là Ko nên vơ đũa cả nắm, cái gọi là đánh kẻ chạy đi chứ ko đánh người chạy lại, một con người đã ân hận và đấu tranh để sửa chữa sai lầm của mình. Người đó xứng đáng được tha thứ, dù rằng sai lầm đó có sửa được hay ko.
Tóm lại, ngoài sự đã mắt bởi công nghệ 3D và một thế giới tràn ngập cây xanh, ánh sáng và vô vàn điều kì thú, James Cameron đã thông qua đó truyền tải những triết lý sâu sắc của cuộc đời. Những điều ở trên chưa phải là đủ. Mình sẽ tiếp tục xem phim để nghiệm ra được nhiều điều, những điều giúp ích cho mình trong cuộc sống.