Nguồn hình: Freepik
Hồi mình học chương trình IPL, mình biết tới 1 tình huống giả sử như sau:
Hãy thử tưởng tượng, nếu khả năng của bạn có thể làm ở mức 10 đồng, nhưng công ty trả cho bạn 5 đồng, và bạn đã nhận công việc này, thì bạn sẽ làm ở mức bao nhiêu đồng?
A. Bạn làm ở mức 5 đồng như công ty đã trả thôi
B. Bạn làm ở mức 10 đồng như khả năng của bạn
C. Bạn làm ở mức 2.5 đồng
D. Bạn làm ở mức 7.5 đồng
E. Bạn chơi luôn mức 15 đồng luôn
Mình thấy trong xã hội đều có tất cả các dạng này, và khi ai quyết định mình làm ở mức đó, đều sẽ có 1 lý do hợp lý. Trên quan điểm của mình, mình muốn đi vào từng sự lựa chọn để thấy cái thiệt, hơn (theo góc nhìn của mình, 1 HR + Career Coach)
A. Nếu bạn làm ở mức 5 đồng.
✅ Bạn sẽ nghĩ đây là 1 sự công bằng, công ty trả nhiêu thì mình làm bấy nhiêu.
✅ Có khi bạn hơi thỏa mãn vì bạn nghĩ vì công ty không nhìn nhận đúng năng lực tôi, công ty bị thiệt Công việc nhẹ nhàng với bạn
❗️ Bạn tạo ra 1 vòng lặp bền vững đi ngược lại với mong muốn sâu thẳm trong bạn (tăng lương, thăng chức,…). Bạn nghĩ đi, bạn nghĩ công ty trả nhiêu đó thì làm nhiêu đó, còn về phía công ty sẽ nghĩ làm nhiêu đó thì nhận nhiêu đó. Rõ ràng 2 góc nghĩ này củng cố cho nhau và bạn sẽ ở mãi mức 5 đồng.
❗️ Bạn làm xói mòn tiềm năng của bạn. Liệu sau 1 thời gian dài làm công việc ở mức 5 đồng, bạn có thể quay lại với guồng 10 đồng?
B. Nếu bạn làm ở mức 10 đồng
✅ Bạn làm đúng sức của mình và duy trì nó bền vững
✅ Có thể sau 1 thời gian, 1 công ty tử tế sẽ hiểu rằng giá trị bạn tạo ra đáng kể hơn kỳ vọng của họ và họ sẽ có sự điều chỉnh phù hợp (trả theo thành tích)
❗️ Nếu công ty bạn làm không tử tế, bạn sẽ tiếp tục bị họ lợi dụng (nhưng với năng lực 10 đồng, bạn có thể tìm kiếm 1 công ty khác tốt hơn mà)
C. Nếu bạn làm ở mức 2.5 đồng
✅ Bạn xem như là việc nhẹ lương cao luôn
✅ Có khi bạn thỏa mãn vì bạn nghĩ bạn trả đũa được việc công ty không nhìn nhận đúng năng lực tôi, công ty bị thiệt
❗️ Bạn rơi vào rủi ro công ty, đồng nghiệp đánh giá thành tích của bạn không đạt kỳ vọng và từ đó tạo nên những khó khăn trong công việc hoặc sẽ bị lay-off trong tương lai
❗️ Bạn làm xói mòn tiềm năng của bạn. Liệu sau 1 thời gian dài làm công việc ở mức 5 đồng, bạn có thể quay lại với guồng 10 đồng?
D. Nếu bạn làm ở mức 7.5 đồng.
✅ Có thể sau 1 thời gian, 1 công ty tử tế sẽ hiểu rằng giá trị bạn tạo ra đáng kể hơn kỳ vọng của họ và họ sẽ có sự điều chỉnh phù hợp (trả theo thành tích)
✅ Công việc nhẹ nhàng với bạn
❗️ Nếu công ty bạn làm không tử tế, bạn sẽ tiếp tục bị họ lợi dụng (nhưng với năng lực 10 đồng, bạn có thể tìm kiếm 1 công ty khác tốt hơn mà)
❗️ Bạn làm xói mòn tiềm năng của bạn ở mức nhẹ hơn option A. Liệu sau 1 thời gian dài làm công việc ở mức 7.5 đồng, bạn có thể quay lại với guồng 10 đồng?
E. Bạn chơi luôn mức 15 đồng luôn. Là bạn nỗ lực quên mình và rướng hết sức vượt quá cái mức mà bạn nghĩ bạn làm được
✅ Nó tạo nên sự phát triển của bản thân để sau này bạn có thể làm được 15, 20, 25 đồng bền vững
✅ Có thể sau 1 thời gian, 1 công ty tử tế sẽ hiểu rằng giá trị bạn tạo ra đáng kể hơn kỳ vọng của họ và họ sẽ có sự điều chỉnh phù hợp (trả theo thành tích) hoặc thăng tiến để bạn làm công việc ở mức giá trị 15 đồng hoặc họ sẵn sàng offer công việc 20 đồng vì họ biết bạn là 1 người chơi hệ nỗ lực tạo giá trị thì trả bao nhiêu thì cũng nhận lại được nhiều hơn.
❗️ Nếu công ty bạn làm không tử tế, bạn sẽ tiếp tục bị họ lợi dụng (nhưng với năng lực 15, 20 đồng, bạn có thể tìm kiếm 1 công ty khác tốt hơn mà)
❗️ Công việc sẽ thử thách, vất vả nhiều
Mình nghĩ option nào cũng có thể được chọn, và hợp lý cả. Mình không trên tâm thế phán xét option nào là hay là dở bởi mình không ở trong hoàn cảnh hay đôi chân của người chọn.
Mình chọn chơi hệ E, bởi mình chơi hệ dài hạn, có thêm những góc nhìn sau đây:
Chỉ cách này mới giúp mình tạo ra nhiều giá trị và thu nhập trong tương lai
Chỉ cách này mới giúp mình biết rõ mình có thể làm được đến đâu, giới hạn của mình bao xa
Chỉ có cách này mới giúp mình có 1 sự chủ động thực tế - Quyết định của mình là do mình chứ không bị tác động bởi hoàn cảnh (mức trả của công ty). Có khi mình cảm thấy ngang hàng với công ty. Công ty có quyền chọn tôi giữa các ứng viên, và ngược lại, với năng lực của mình, tôi cũng chọn công ty giữa các offering.
Mình nhìn những gì công ty trả cho mình không chỉ là mức lương mà 1 Total Reward, bao gồm cả các phúc lợi khác và những thách thức hoặc bài học phục vụ cho sự trưởng thành của mình. Ok, có khi chỗ này trả thấp hơn 1 xíu nhưng bù lại nó được cái kia…
Dạo gần đây, mình thấy option E bị thách thức và có thể ít được lựa chọn. Người trẻ bị xao nhãng bởi quá nhiều thứ, cuộc sống khó khăn khiến con người phải tính toán, chi li chuyện thiệt - hơn, ít kiên nhẫn để thấy cái kết quả từ việc quên mình, nó sẽ đến từ từ chứ không phải lợi ích ngay tắp lự. Có những người bạn, mình thấy họ rất tiềm năng, họ chọn option A, C, D, họ trung bình hóa họ trước các yếu tố xung quanh. Có khi nó là Tôi thấy đồng nghiệp nhận lương cao hơn tôi, hay công việc này đáng lý phải trả lương cao hơn, hay Tôi thấy công ty không có đào tạo, hay sếp thế này thế kia,... Nhưng ở chiều ngược lại, trong giả định này, cơ bản công ty không làm gì sai luật, lương trả đúng với hợp đồng và bạn chấp nhận các điều khoản ấy khi ký kết ... Nếu đã nhận làm, thì hãy làm đàng hoàng với chính sự lựa chọn của mình chứ.
Mình viết bài này đặng nhắc nhở chính mình trên con đường mình đã chọn. Còn ai hữu duyên đọc thì mình khuyến khích bạn thử tự đánh giá chính mình, bạn đang chọn option nào? tại sao? thử phân tích thiệt hơn, nhìn dài hạn, liệu bạn có muốn chơi hệ E giống mình. Nếu có, mình sẽ vui lắm, nếu không, cũng chẳng sao bởi đời bạn là của bạn mà.
Nhân một buổi trưa tự nhiên hoài niệm.